KONKORDATO HUKUKU YAZI DİZİSİ - 8

  KONKORDATODA YARGILAMA USULÜ VE TAHKİM

A. Yargılama Usulü
Konkordatoda yetkili mahkemeler Asliye Ticaret Mahkemeleridir. Hakimler ve Savcılar Kurulu iflas ve konkordato konusunda uzman Asliye Ticaret Mahkemelerini 7101 Sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki hafta içinde belirlemektedir.

Yapılan değişiklikler ile Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanun’da da yenilikler görülmektedir. Şöyle ki: Bina-arazi vergileri, gümrük resmi vergileri gibi eşya ve gayrimenkul aynından doğan amme alacakları o eşya veya gayrimenkul bedelinden tahsilinde rehinli alacaklardan sonra gelecektir.
Türk Ticaret Kanunu’nda da değişikliğe gidilerek ticari uyuşmazlıkların çözümünü hızlandırmak amaçlanmıştır. Davaların Ticaret Mahkemelerinde hızlıca görülüp karara bağlanabilmesi için miktar ve değeri 100.000liranın altında kalan ticari davalarda basit yargılama usulü uygulanmaktadır.
Basit yargılama usulü ve basit yargılama usulünün tabi olduğu dava ve işler Hukuk Muhakemeleri Kanunu, Madde 316’da açıkça belirtilmiştir.
Bu madde uyarınca;
“1) Basit yargılama usulü, kanunlarda açıkça belirtilenler dışında, aşağıdaki durumlarda uygulanır:
a) Sulh hukuk mahkemelerinin görevine giren dava ve işler.
b) Doğrudan dosya üzerinden karar vermek konusunda kanunun mahkemeye takdir hakkı tanıdığı dava ve işler.
c) İhtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti gibi geçici hukuki koruma talepleri ile deniz raporlarının alınması, dispetçi atanması talepleri ve bunlara karşı yapılacak olan itirazlar.
ç) Her çeşit nafaka davaları ile velayet ve vesayete ilişkin dava ve işler.
d) Hizmet ilişkisinden doğan davalar.
e) Konkordato ve sermaye şirketleri veya kooperatiflerin uzlaşma suretiyle yeniden yapılandırılmasına ilişkin açılacak davalar.
f) Tahkim hükümlerine göre, mahkemenin görev alanına giren dava ve işler.
g) Diğer kanunlarda yer alan ve yazılı yargılama usulü dışındaki yargılama usullerinin uygulanacağı belirtilen dava ve işler.”

Türk Ticaret Kanunu madde 4/2 de Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na bu hususta atıf yapmaktadır:

“Türk Ticaret Kanunu madde 4/2 (Değişik: 28.2.2018-7101/61 md.) : (…)
(2) Ticari davalarda da deliller ile bunların sunulması 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine tabidir; miktar veya değeri yüz bin Türk lirasını geçmeyen ticari davalarda basit yargılama usulü uygulanır.”
Harçlar
Konkordato uygulamasında da harç esası bulunmaktadır. Alacaklılara ödenmesi kararlaştırılan para üzerinden binde 2,27, yapılandırma sonunda ise rehinli alacaklılara ödenmesi gereken para üzerinden ise binde 1,13 harç alınacaktır.

B. Tahkim

Yapılan değişiklikler Milletlerarası Tahkim Kanunu’na da sirayet etmektedir. Buna göre, tahkim yargılamalarında verilen nihai kararlara karşı açılan iptal davalarında görevli mahkemeler Bölge Adliye Mahkemeleri olacaktır.
Fakat tahkim yargılamaları esnasında birtakım mahkeme kararlarına ihtiyaç duyulabilmektedir ve uyuşmazlığın niteliğine göre Asliye Hukuk veya Asliye Ticaret Mahkemelerine yetki verilebilmektedir.

Milletlerarası Tahkim Kanunu’nda Asliye Hukuk Mahkemelerine verilen yetkilerin hem Asliye Hukuk hem de Asliye Ticaret Mahkemeleri tarafından da kullanılacağı özellikle belirtilmektedir. Hukuk Muhakemeleri Kanun’u uyarınca bu yargılamaların kısa sürmesi ve hemen çözüme ulaşabilmek adına basit yargılama usulüne tabi dava ve işlerde bilirkişinin görev süresi iki ay olarak belirlenmiştir.
Bu iki aylık süre hem uzatma süresi hem de asıl süre için geçerlidir. Tahkimde mahkemenin yapacağı işlerde görevli ve yetkili mahkeme konusuna göre tahkim yeri asliye hukuk veya asliye ticaret mahkemeleri olmaktadır.
Tahkim yargılamasının yeri belirlenemediği hususlarda ise;
* Uyuşmazlığın konusuna göre Asliye Hukuk veya Asliye Ticaret Mahkemeleri olacaktır.
* Yetkili mahkeme ise, davalının Türkiye’deki yerleşim yeri, oturduğu yer veya işyeri mahkemesi olarak belirlenmiştir.